PREMATÜRE BEBEĞİN EVDE BAKIMI

Hazırlayan : Döne EROĞLU

Prematüre bebeğin hastanede olduğu gibi evde bakımı da çok özen ve itina isteyen bir iştir. Sağlık personeli özellikle prematüre bebeğin evde bakımında anne ve babanın yaşayabileceği kaygı ve sıkıntıları ortadan kaldırmak için bebeğin hastanedeki bakımında da aileye küçük görevler vererek taburculuğa hazırlık sürecini başlatırlar.Bu görevler bebek küvözde iken ona dokunmakla başlar, sonrasında ebeveynlerin bebeklerini kucaklarına alması, küvözde iken altını değiştirmesi, beslenme esnasında ailenin yardımcı olması gibi devam eder. Bebeğin hastanede kalmasını gerektirecek tıbbi bir gerekliliği kalmadı ise vucut ısısını dışarıda da muhafaza edeceği kiloya geldiğinde (1600-2000 gr ) bebek küvöz dışına alınarak anne ve babası ile özel bir odada bir süre vakit geçirmesi sağlanır. Bu süre içerisinde bebeğin bakımı ile ilgili aileye eğitim verilir.Anne ve baba bebeklerinin bakımını tam anlamı ile yapmaya başladıktan sonra kendilerini taburculuğa hazır hissettiklerinde hastaneden ayrılırlar.

Bundan sonraki süreç artık evde anne ve babanın bebekle yalnız kaldıkları süreçtir. Prematüre bebek aileleri eve geldikten sonra üç dönemden geçerler. İlk dönem öfori dönemidir. Altı haftalık bir süreyi kapsar. Bu dönemde ebeveynler,anne baba olmanın mutluluğunu yaşar ve bebeğin eve gelmiş olmasından dolayı büyük heyecan ve sevinç duyarlar .İkinci dönem bir umutsuzluk dönemidir.Yaklaşık altı ay sürer. Bu dönemde aile,çocuklarının düşündüklerinden küçük olduğunun, gelişmesinin daha geri olduğunun farkına varır ve bu sorunlarla baş edemeyeceğini düşünerek endişelenir. Son dönem kabullenme dönemidir. Bu dönemde anne ve baba çocuklarını olduğu gibi ve hayatlarının doğal bir parçası olarak kabul etmeyi öğrenir ve normal hayatlarına dönerler. Bu dönemde profosyonel yenidoğan hemşirelerinden de bebeğin evde bakımında danışmanlık hizmeti alınabilinir. Özellikle yenidoğan hemşiresi olan evde bakım hemşiresi bebeğin ilk günlerinde verdiği destek bakım ile ailenin kendini ve bebeğini güvende hissetmesine sebep olacaktır. Bu destek mümkünse bebek eve gelmeden önce alınarak gerek bebeğin odasının düzenlenmesi gerekse alışveriş listesinin hazırlanması aşamalarında da uygun olur.

Bebek evde bakılırken;

• Bebeğin yatacağı yatağın başı 30 derece alttan kaldırılmalı yada desteklenmeli kesinlikle yastık kullanılmamalıdır.
• Bebek ilk günlerde ışığa ve sese daha duyarlı olacağından çok gürültü ve parlak ışıktan kaçınılmalıdır.
• Bebeğin hastanede kalış sürecine göre uykuya dalma süresi başlarda biraz uzun olabilir. Bu süre zamanla azalacaktır.
• Bebek yanında kimse yoksa sağ yan ya da sol yana yatırılmalıdır. Kesinlikle yüz üstü yatırmayınız.
• Bebeğin enfeksiyona yatkınlığı açısından odasına ilk birkaç ay ziyaretçi almamaya gayret ediniz.
• Bebeğe dokunmadan eller mutlaka yıkanmalı ya da dezenfekte edilmelidir.
• Bebeğin oda ısısı 26 derece olmalıdır. Bebek eve geldikten sonra ateşine bakılarak oda ısısı bir miktar arttırılabilir ya da azaltılabilir.
• Bebeğin banyosundan önce oda ısısı bir miktar arttırılmalı sonrasında bebeğin ısı kontrolü yapılarak tekrar oda ısısı azaltılmalıdır.
• Bebeğin kıyafet seçiminde kolay giydirilebilecek pratik pamuklu kıyafetler tercih edilmeli giydirme işlemi kısa sürede yapılmalıdır.
• Bebeğe yapılacak işlem öncesi tüm malzemeler özenle hazırlanmalı (alt değiştirme, besleme,üstünü değiştirme,bebeğin banyosu v.b.) işlemler kısa sürede yapılmalıdır.
• Bebeğin banyo suyu sıcaklığı 37- 38 derece olmalıdır.
• Bebeğin cilt bakımı için doktorun önereceği alerjik olmayan bakım kremleri tercih edilebilir.
• Bebeğin altını beslenme öncesi değiştiriniz. Her değiştirme sonrası bir miktar krem sürünüz.
• Beslenme işlemlerinde her zaman bebeği beslemeye başladığınız saati baz alınız. İlk günlerde hastanedeki düzeni evinizde de devam ettiriniz.
• Bebek için mutlaka bir not defteri yada ajanda tutarak beslenme saatlerini idrarını, kakasını, aldığı vitaminleri günlük not ediniz.
• Bebek için edineceğiniz bir terazi ile mümkünse günlük kilo alımını ilk günlerde takip ediniz. Bebek günde 20-30 gramdan daha az alıyorsa doktorunuza danışınız.
• Bebeğin burnu tıkalı ise açınız. Bebekler yalnızca burunlarında soluk alıp verebilirler. Bu nedenle burunları tıkalı olmamalıdır.
• Bebeğin ağzını her gün günde bir kez karbonatlı su ile siliniz.
• Bebeğin kontrollerini ve aşılarını yenidoğan uzman hekimine düzenli olarak yaptırınız.